Kie­dy jako mło­da dziew­czy­na wie­dzia­łam już, że mój Ojciec nie wró­ci i że nigdy nie będę mogła sta­nąć nad Jego gro­bem, bo nie było wte­dy takiej moż­li­wo­ści, mogłam sobie tyl­ko wyobra­zić,…

To miej­sce w pamię­ci nigdy nie było puste. „Od zawsze” wie­dzia­łam, że Dzia­dek zgi­nął w Katy­niu. Zna­łam histo­rię wrze­śnio­we­go aresz­to­wa­nia i mie­się­cy ocze­ki­wa­nia na pierw­szy i – jak się potem oka­za­ło – jedy­ny list z Koziel­ska. Domo­we archi­wum…

Sło­wo Katyń wycho­dzi z pod­zie­mia Jesie­nią 1988 roku nie­spo­dzie­wa­nie wypo­wie­dzia­no w radiu sło­wo KATYŃ. Krót­ki komu­ni­kat infor­mo­wał, że 2 wrze­śnia, w związ­ku z rocz­ni­cą wybu­chu woj­ny, na miej­scu, gdzie zgi­nę­li pol­scy ofi­ce­ro­wie, został…

Zna­la­złem zdję­cia, nie zna­la­złem swo­ich nota­tek (kalen­da­rza) i ponie­waż to było ćwierć wie­ku temu, nie­du­żo pamię­tam, szcze­gól­nie, że lepiej pamię­tam mój dru­gi wyjazd, dzie­sięć lat póź­niej, i mogą mi się mylić fak­ty. Nie pamię­tam godzi­ny wyjaz­du,…

W piel­grzym­ce na cmen­tarz wojen­ny uczest­ni­czy­łam tyl­ko raz. Pamię­tam, że pobyt tam prze­ży­łam bar­dzo emo­cjo­nal­nie. Wra­cam do nie­go we wspo­mnie­niach, ale bar­dzo trud­no jest mi wspo­mi­nać… bo ja mam wyłącz­nie obra­zy Ojca prze­ka­za­ne przez moją Mamę. …

Zbie­ra­li­śmy się na Dwor­cu Cen­tral­nym w War­sza­wie. Z każ­dą chwi­lą przy­by­wa­ło ludzi. Przy­jeż­dża­li z całej Pol­ski. Oprócz pod­ręcz­ne­go, skrom­ne­go baga­żu trzy­ma­li w ręku bukie­ty kwia­tów, gałąz­ki jedli­ny prze­wią­za­ne bia­ło-czer­wo­ną wstąż­ką, cho­rą­giew­ki.…

Kwie­cień – to mie­siąc zadu­my – wspo­mnień o tych, co ode­szli na zawsze. Szcze­gól­nie bli­ski w kalen­da­rzu okres dla tych wszyst­kich, co utra­ci­li swo­ich naj­bliż­szych. Repre­sje – śmierć lub depor­ta­cje – dotknę­ły set­ki tysię­cy ludzi głów­nie z tere­nów…

Nie­sio­ny nadzie­ją i pra­gnie­niem szu­ka­łem swe­go Ojca – Sta­ni­sła­wa Siko­ry, funk­cjo­na­riu­sza Poli­cji Pol­skiej w przed­wo­jen­nej Pol­sce. Utra­ci­łem Go we wrze­śniu 1939 roku, kie­dy mia­łem 6 lat (dzi­siaj mam ponad 90). I choć pamięć powo­li się zacie­ra, nigdy…

Nie­mal każ­de­go dnia media infor­mu­ją o kolej­nych odkry­ciach nie­zna­nych śla­dów dzia­łań wojen­nych i zbrod­ni tota­li­tar­nych. Bada­nia arche­olo­gicz­ne nie­daw­nej prze­szło­ści sta­ły się dziś codzien­no­ścią, sama zaś arche­olo­gia prze­sta­ła być koja­rzo­na jedy­nie…

5 czerw­ca 1995. Jadę do Mied­no­je. Już wiem, już jestem pra­wie pew­ny, że na wła­sne oczy zoba­czę miej­sce, gdzie leży nasz Tata, zamor­do­wa­ny w kwiet­niu 1940 roku przez opraw­ców z NKWD. Dziś otrzy­ma­łem list z Kato­wic ze Sto­wa­rzy­sze­nia „Rodzi­na…

Po powro­cie z Mied­no­je i Twe­ru nie opo­wia­da­łam niko­mu nic – ani bliż­szym, ani dal­szym zain­te­re­so­wa­nym, ani na zebra­niu katyń­skim, ani w audy­cji „Tobie, Pol­sko”, choć co tydzień mówi­łam tam o róż­nych spra­wach tar­now­skich orga­ni­za­cji…

Po raz pierw­szy jadę zoba­czyć grób moje­go Ojca, po 55 latach. W sobo­tę 3 czerw­ca 1995 roku rano przy­jeż­dżam na Dwo­rzec Gdań­ski w War­sza­wie, skąd wyru­szą dwa pocią­gi do Smo­leń­ska. Po spraw­dze­niu doku­men­tów, zosta­ję odpro­wa­dzo­na przez pol­skie­go…

W roku 1995 poło­żo­no kamień węgiel­ny pod budo­wę cmen­ta­rzy pol­skich ofi­ce­rów zarów­no w Katy­niu, jak i w Mied­no­je, a w Char­ko­wie pla­no­wa­no loka­li­za­cję kamie­nia węgiel­ne­go w roku 1996. Z powo­du nie­za­koń­cze­nia prac eks­hu­ma­cyj­nych i ze wzglę­du na ich…

Dro­ga! Dla każ­de­go z nas sło­wo to posia­da wie­le zna­czeń, cza­sa­mi zawie­ra jakieś sym­bo­le, a bar­dzo czę­sto przy­po­mi­na waż­ne wyda­rze­nia w naszym życiu. Dro­ga może być ład­na, sło­necz­na i dobra. Może pro­wa­dzić zna­ny­mi szla­ka­mi do wyma­rzo­nych miejsc,…

Wyjeż­dża­my rano z Łodzi, w War­sza­wie zabie­ra­my oso­by z Rodzin Katyń­skich z róż­nych stron Pol­ski. Gra­ni­cę w Brze­ściu prze­kra­cza­my bez kom­pli­ka­cji, podob­nie było przy prze­kra­cza­niu następ­nych gra­nic. Wie­czo­rem jeste­śmy w Bara­no­wi­czach, nocu­je­my…

Jesie­nią ubie­głe­go roku [1996], z oka­zji wrę­cze­nia pośmiert­nych odzna­czeń – krzy­ży za udział w woj­nie 1939, Woje­wo­da Czę­sto­chow­ski Ceza­ry Marek Graj obie­cał wyjazd do Katy­nia. W kwiet­niu – mie­sią­cu pamię­ci, tym naj­tra­gicz­niej­szym w roku, kie­dy…

Po powro­cie z Sybe­rii w 1946 roku powie­dzia­łam, że nigdy, za żad­ną cenę nie poja­dę do Związ­ku Radziec­kie­go. Byłam wów­czas nasy­co­na wido­ka­mi pięk­nych kra­jo­bra­zów oraz byłam napeł­nio­na gro­zą prze­ży­tych tam 6 lat. Chęć pozna­nia miejsc kaź­ni naszych…

Każ­dy wyjazd tam, „na nie­ludz­ką zie­mię”, wywo­łu­je reflek­sje, za każ­dym razem inne. Byłem tam pięć razy. Inny może był ten pierw­szy raz w 1961 roku, ze stu­denc­ką wyciecz­ką do Moskwy i Lenin­gra­du. Chcia­łem bar­dzo zoba­czyć ten kraj, spoj­rzeć mu w oczy. Nie zna­łem wte­dy topo­gra­fii Katy­nia, nie mogłem wie­dzieć, że głę­bo­ką nocą dwa razy prze­je­cha­łem…

Pierw­szy raz byłam w Char­ko­wie 10 sierp­nia 1991 roku. Ofi­cjal­na uro­czy­stość zakoń­cze­nia eks­hu­ma­cji i sym­bo­licz­ny pogrzeb pol­skich jeń­ców wojen­nych pomor­do­wa­nych w 1940 roku. Pamię­tam wyko­pa­ny dół, do któ­re­go wło­żo­no trzy trum­ny. Zebra­no w nich wszyst­kie kości. Nagle wybu­chła burza. Prze­szłość zazę­bi­ła się z teraź­niej­szo­ścią. Wszy­scy pła­ka­li.…

Uro­dzi­łam się w Lidzie, w kosza­rach 77. pp Strzel­ców Kowień­skich i od wcze­sne­go dzie­ciń­stwa uczest­ni­czy­łam w życiu żoł­nie­rzy. Podzi­wia­łam masze­ru­ją­cych, ćwi­czą­cych musz­trę, strze­la­ją­cych do celu. Szcze­gól­nie lubi­łam defi­la­dy i powra­ca­ją­cy pułk z manew­rów. Wybie­ga­łam z inny­mi dzieć­mi dale­ko…

27 czerw­ca w miej­sco­wo­ści Pia­ti­chat­ki koło Char­ko­wa na Ukra­inie odby­ła się uro­czy­stość wmu­ro­wa­nia kamie­nia węgiel­ne­go pod cmen­tarz, na któ­rym leżą pol­scy jeń­cy z obo­zu w Sta­ro­biel­sku. Kamień poświę­cił w 1994 roku Jan Paweł II. Tych czte­rech tysię­cy trzy­stu ofi­ce­rów darem­nie poszu­ki­wa­no w cza­sach, gdy na pod­sta­wie umo­wy Sikorski–Majski two­rzo­na…

Jecha­li pocią­giem pra­wie czter­dzie­ści godzin, żeby wziąć udział w uro­czy­sto­ści wmu­ro­wa­nia kamie­nia węgiel­ne­go pod Pol­ski Cmen­tarz Woj­sko­wy. Cmen­tarz ma powstać w lesie nie­da­le­ko miej­sco­wo­ści Pia­ti­chat­ki w pobli­żu Char­ko­wa na Ukra­inie. Będzie czę­ścią więk­szej cało­ści pol­sko-ukra­iń­skiej nekro­po­lii ofiar komu­nizmu. Cór­ki i syno­wie pol­skich…

Daty 25–29 czerw­ca 1998 roku pozo­sta­ną w mej pamię­ci na zawsze. W tym cza­sie bowiem speł­ni­ło się moje wiel­kie marze­nie – od wie­lu lat pra­gnę­łam zna­leźć się przy gro­bie mego Ojca, jeń­ca Sta­ro­biel­ska. To, co prze­ży­łam, było nie­po­wta­rzal­ne. Byłam człon­kiem dele­ga­cji Rodzin Katyń­skich na uro­czy­sto­ści Patrio­tycz­no-Reli­gij­nej w Char­ko­wie w dniu 27…

Stro­na rosyj­ska nie była zachwy­co­na pomy­słem, aby 17 wrze­śnia, w 60. rocz­ni­cę sowiec­kiej agre­sji na Pol­skę, pre­zy­dent Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej [Alek­san­der Kwa­śniew­ski] odwie­dził mogi­ły w Lesie Katyń­skim. W związ­ku z powyż­szym spra­wa nie była łatwa, ale zosta­ła pozy­tyw­nie zała­twio­na. Taki sens wyni­kał ze swo­bod­nych roz­mów pro­wa­dzo­nych…

O wyjeź­dzie do Katy­nia w tym dniu, dniu 60. rocz­ni­cy najaz­du sowiec­kie­go na Pol­skę, mówi­ło się od paru tygo­dni. Ini­cja­ty­wa wyszła od Mar­szał­ka Sej­mu, Pana Macie­ja Pła­żyń­skie­go, któ­ry usta­lił ten ter­min i w swo­im samo­lo­cie zapew­nił 55 miejsc dla przed­sta­wi­cie­li Rodzin Katyń­skich. Po kil­ku dniach oka­za­ło się, że ze wzglę­dów for­mal­nych – brak zgo­dy…

Te dwie tabli­ce to cała histo­ria tra­ge­dii katyń­skiej, od jej ujaw­nie­nia przez Niem­ców w roku 1943, do chwi­li obec­nej – roz­po­czę­cia budo­wy cmen­ta­rza wojen­ne­go. Dłu­go cze­ka­łem z tym, nie­wąt­pli­wie sym­bo­licz­nym już dziś, zdję­ciem nie­miec­kim, aby je publicz­nie przed­sta­wić. Dłu­go cze­ka­li­śmy wszy­scy w Rodzi­nach Katyń­skich, aby dru­gą tabli­cę ujrzeć…

W paź­dzier­ni­ko­wym nume­rze „Rodo­wo­du” [2002, nr 10], pió­rem pani Jani­ny Szes­ta­kow­skiej, pisa­li­śmy już o uro­czy­sto­ści, jaka odby­ła się w dru­gą rocz­ni­cę otwar­cia Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Mied­no­je. Mia­łem ogrom­ne szczę­ście, że mogłem po raz dru­gi zło­żyć kwia­ty i zapa­lić znicz pamię­ci na pły­cie inskryp­cyj­nej…

Dru­gie­go wrze­śnia 2002 roku, w dru­gą rocz­ni­cę otwar­cia i poświę­ce­nia Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Mied­no­je odby­ła się pod­nio­sła i wzru­sza­ją­ca uro­czy­stość. Odda­no hołd i pochy­lo­no gło­wy nad wspól­nym gro­bem ponad 6 tysię­cy poli­cjan­tów, żoł­nie­rzy Kor­pu­su Ochro­ny Pogra­ni­cza i Żan­dar­me­rii Woj­sko­wej, funk­cjo­na­riu­szy Stra­ży Gra­nicz­nej i Służ­by…

Od paru mie­się­cy na zebra­niach Sto­wa­rzy­sze­nia Katyń w Szcze­ci­nie mówi­ło się tyl­ko o piel­grzym­ce na cmen­tarz katyń­ski. Zgła­sza­li się chęt­ni przed­sta­wi­cie­le woj­ska, władz miej­skich, mło­dzież – miał to być wyjazd inte­gra­cyj­ny. W mia­rę upły­wu cza­su nie­któ­rzy zre­zy­gno­wa­li z róż­nych waż­nych powo­dów. Zosta­ło nas 22 oso­by. Duszą wyjaz­du była nasza pani…

Pol­ska przed­wo­jen­na odzna­ka – dzia­ła­cza tury­sty­ki, z napi­sem „PTTK PODOLE” (Podol­skie Towa­rzy­stwo Tury­stycz­no-Kra­jo­znaw­cze PODOLE) przy­zna­wa­na była naj­bar­dziej aktyw­nym człon­kom spo­łe­czeń­stwa, za ich sumien­ną pra­cę i pro­mo­cję tury­sty­ki w Pol­sce. Odna­le­zio­na zosta­ła w dole śmier­ci w Kijo­wie-Bykow­ni. Wykaz 148 człon­ków Towa­rzy­stwa z okre­su…

Zmo­bi­li­zo­wa­ny przez panią pre­zes Ewę Boja­now­ską, bio­rę się do pisa­nia o czte­rech piel­grzym­kach do Mied­no­je, gdzie spo­czy­wa­ją pro­chy moje­go Ojca. Pierw­szą piel­grzym­kę odby­łem w dniu 11 czerw­ca 1995, na uro­czy­stość poświę­ce­nia kamie­nia węgiel­ne­go pod Pol­ski Cmen­tarz Woj­sko­wy w Mied­no­je. Do War­sza­wy jadę samo­cho­dem z Sylw­kiem Jawo­row­skim. Par­ku­jąc…

Uczest­ni­czy­łem w wyjeź­dzie zor­ga­ni­zo­wa­nym przez Radę Ochro­ny Pamię­ci Walk i Męczeń­stwa na oko­licz­ność 10-lecia otwar­cia Cmen­ta­rza w Mied­no­je we wrze­śniu 2010. Wyjazd nastą­pił w 3 wrze­śnia 2010 z War­sza­wy, pocią­giem sypial­nym do miej­sco­wo­ści Twer. Następ­ne­go dnia o godz. 9.00 auto­bu­sa­mi wyru­szy­li­śmy na Cmen­tarz do Mied­no­je – miej­sca pochów­ku…

2008 W nie­dzie­lę 2 listo­pa­da 2008 ówcze­sny mar­sza­łek Sej­mu RP Bro­ni­sław Komo­row­ski odsło­nił w Char­ko­wie, na daw­nym gma­chu NKWD, tabli­cę upa­mięt­nia­ją­cą pomor­do­wa­nych tam pol­skich jeń­ców z obo­zu w Sta­ro­biel­sku. Kil­ka dni wcze­śniej zadzwo­ni­ła do mnie Bogna Szklar­czyk, pre­zes Sto­wa­rzy­sze­nia Rodzi­na Katyń­ska w Kato­wi­cach z roz­ka­zem: „Lecisz ty,…

Katyń to sym­bol, dla­te­go cmen­tarz katyń­ski stał się miej­scem, dokąd po roku 1989 kie­ro­wa­li się wszy­scy, któ­rzy stra­ci­li swych bli­skich zamor­do­wa­nych na Wscho­dzie. Od 1974 roku w Lesie Katyń­skim był dostęp­ny ogro­dzo­ny tzw. memo­riał dla umoż­li­wie­nia oby­wa­te­lom PRL i innych kra­jów dostę­pu do „mogił ofiar faszy­zmu”, głów­nie – jak to okre­ślo­no –…

Mój ojciec, Kazi­mierz Ści­ślew­ski, lekarz wete­ry­na­rii, kapi­tan rezer­wy Woj­ska Pol­skie­go, zamor­do­wa­ny w Katy­niu w kwiet­niu 1940 roku, wie­dział, że będzie miał dziec­ko z żoną Hele­ną, ale nigdy swo­jej cór­ki nie zoba­czył. Nie wie­dział nawet, że będzie to cór­ka. Uro­dzi­łam się 21 stycz­nia 1940 roku. Każ­dy mój wyjazd do Katy­nia to bar­dzo oso­bi­ste…

W 2011 roku mia­ła miej­sce dru­ga edy­cja kon­kur­su katyń­skie­go Sprzącz­ki i guzi­ki z orzeł­kiem ze rdzy, zor­ga­ni­zo­wa­ne­go przez Insty­tut Pamię­ci Naro­do­wej i Sto­wa­rzy­sze­nie Para­fia­da im. św. Józe­fa Kala­san­cju­sza. Zada­niem kon­kur­so­wym było stwo­rze­nie kar­ty albu­mu, poświę­co­nej kon­kret­nej oso­bie zamor­do­wa­nej 71 lat temu w Zbrod­ni Katyń­skiej. Do Insty­tu­tu…

W roku 2011 z gru­pą człon­ków Sto­wa­rzy­sze­nia Katyń w Szcze­ci­nie wyje­cha­li­śmy pocią­giem spe­cjal­nym do Katy­nia. Celem naszym było zło­że­nie hoł­du pomor­do­wa­nym Ofia­rom Zbrod­ni Katyń­skiej. W cza­sie podró­ży w prze­dzia­łach i na kory­ta­rzach sły­chać było w więk­szych lub mniej­szych grup­kach gło­sy osób wspo­mi­na­ją­cych swo­ich bli­skich. Nawią­zy­wa­ły się bliż­sze…

Pol­ski Cmen­tarz Wojen­ny w Katy­niu – widok ogólny10 kwiet­nia 2011 roku roz­po­czą­łem – jako dele­ga­cja i przed­sta­wi­ciel mło­de­go poko­le­nia Sto­wa­rzy­sze­nia Katyń w Szcze­ci­nie – podróż na Wschód z oka­zji obcho­dów 71. rocz­ni­cy Zbrod­ni Katyń­skiej i pierw­szej rocz­ni­cy wypad­ku pre­zy­denc­kie­go samo­lo­tu pod Smo­leń­skiem. Został dla nas przy­go­to­wa­ny spe­cjal­ny…

Zyg­munt Wol­ski z żoną Kazi­mie­rą (Dro­ho­bycz 1921)Wolscy. Szu­ka­jąc w źró­dłach języ­ko­wych ety­mo­lo­gii tego nazwi­ska, stwier­dzić nale­ży, że wszyst­kie źró­dła kie­ru­ją się w stro­nę pod­sta­wy sło­wo­twór­czej brzmią­cej tak samo: wola – z wymia­ną na „e” w rodzi­nie rów­no­le­głej z pra­sło­wem wiel­ki – wie­li­ki. W pierw­szym zna­cze­niu nasu­wa się zwią­zek z wyra­zem…

Każ­dy ma swo­je wła­sne powo­dy, dla któ­rych wybie­ra się w podróż do Katy­nia. Zwłasz­cza obec­nie. Zna­la­złem się w gru­pie zapro­szo­nych przez Kan­ce­la­rię Pre­zy­den­ta RP osób, z gro­na Fede­ra­cji Rodzin Katyń­skich. Po zeszło­rocz­nej tra­ge­dii Las Katyń­ski przy­cią­ga ze zdwo­jo­ną siłą. Zde­cy­do­wa­łem się po raz pierw­szy odwie­dzić grób moje­go dziad­ka, porucz­ni­ka…

Taj­ne sowiec­kie cmen­ta­rzy­sko ofiar NKWD w Kijo­wie Bykow­ni znaj­do­wa­ło się w sosno­wym lesie, tuż przy szo­sie wylo­to­wej z Kijo­wa do Bro­war. W 1937 roku z roz­ka­zu Sta­li­na NKWD roz­po­czę­ło maso­we egze­ku­cje. „Wro­gów ludu” roz­strze­li­wa­no w wię­zie­niach Kijo­wa, następ­nie przy­wo­żo­no ich pota­jem­nie do bykow­niań­skie­go lasu. Ukra­iń­scy oraz pol­scy histo­ry­cy…

Do lasu pod Kijo­wie przy­je­cha­li krew­ni zamor­do­wa­nych na Ukra­inie, któ­rzy na ten dzień cze­ka­li 72 lata, oraz przed­sta­wi­cie­le władz pań­stwo­wych i duchow­ni. Teren Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Bykow­ni ota­cza alej­ka w kolo­rze czer­wo­nym, a wzdłuż niej znaj­du­ją się tablicz­ki z sza­re­go gra­ni­tu, na któ­rych umiesz­czo­no dane wszyst­kich znaj­du­ją­cych się…

21 wrze­śnia 2012 roku razem z tatą Zdzi­sła­wem, mamą Marią i synem Paw­łem poje­cha­li­śmy spe­cjal­nym pocią­giem pod­sta­wio­nym z War­sza­wy do Kijo­wa. Podróż trwa­ła 28 godzin. Pociąg miał prze­szło 20 wago­nów, w jed­nym z nich jecha­ło woj­sko. Oso­by jecha­ły z całej Pol­ski, z tego więk­szość nale­ża­ła do Rodzin Katyń­skich, w cza­sie podró­ży w jed­nym wago­nie była…

Opol­ski Krzyż Katyń­ski na Cmen­ta­rzu w Bykow­ni­Pod­czas piel­grzym­ki do Katy­nia, Twe­ru, Mied­no­je i Ostasz­ko­wa w czerw­cu 1992 roku Opol­ska Rodzi­na Katyń­ska przy­wio­zła ze sobą 8‑metrowy, modrze­wio­wy Krzyż Pamię­ci, wyko­na­ny w Opo­lu. Krzyż ten został posa­do­wio­ny w rosyj­skiej wsi Swie­tli­ca, tuż nad brze­giem jezio­ra Seli­ger, przy gro­bli wio­dą­cej do wyspy…

Mied­no­je, Pol­ski Cmen­tarz Wojen­ny. Jani­na Rypeść przy tabli­cy epi­ta­fij­nej aspi­ran­ta Poli­cji Pań­stwo­wej Edwar­da Rypeścia.Wyruszyliśmy z lot­ni­ska woj­sko­we­go bar­dzo wcze­śnie, bo o szó­stej rano. Być może to kwe­stia przy­zwy­cza­je­nia, ale dla nas – w więk­szo­ści osób star­szych – pobud­ka o czwar­tej nad ranem to nie­mal śro­dek nocy. Lot trwał pół­to­rej…

Tablicz­ka epi­ta­fij­na ojca Autor­ki, Sta­ni­sła­wa Czy­ża, na Pol­skim Cmen­ta­rzu Wojen­nym w Bykowni.Lipiec 2012 roku. Tele­fon – upo­rząd­ko­wa­ny cmen­tarz w Bykow­ni. Czy poja­dę? – tak, tam jest mój Ojciec. Muszę jechać. Nawet przez myśl mi nie prze­szło, czy sobie pora­dzę, jak, skąd wyjazd, pocią­giem? Pasz­port przedaw­nio­ny, to zała­twię. W biu­rze pasz­por­to­wym…

21 wrze­śnia 2012 roku odby­ło się uro­czy­ste otwar­cie i poświę­ce­nie Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Bykow­ni pod Kijo­wem. Na uczcze­nie tego miej­sca cze­ka­li­śmy ponad 70 lat. Obie z Sio­strą, Marią Tara­siuk, uczest­ni­czy­ły­śmy w tej pod­nio­słej, per­fek­cyj­nie zor­ga­ni­zo­wa­nej uro­czy­sto­ści. Prze­ży­wa­łam ją w ogól­nym aspek­cie moral­nym i mię­dzy­na­ro­do­wym. Praw­dy…

W Dzień Zadusz­ny 2012 roku sosny w Bykow­ni pod Kijo­wem po raz pierw­szy pochy­lą się nad 3435 tablicz­ka­mi z nazwi­ska­mi Ofiar Zbrod­ni Katyń­skiej. 21 wrze­śnia poświę­co­no tu cmen­tarz. Uobec­ni byli Pre­zy­den­ci Rze­czy­po­spo­li­tej i Ukra­iny, były prze­mó­wie­nia, pod­nio­słe obrzę­dy i cicha modli­twa. Rodzi­ny pozo­sta­ją­ce w kra­ju i te, któ­rych przed­sta­wi­cie­le…

Śp. Ste­fan Maskie­wicz, syn Wła­dy­sła­wa i Mar­ty­ny, spo­czy­wa­ją­cy na Pol­skim Cmen­ta­rzu Wojen­nym w Bykow­ni, to jedy­ny brat mojej Mamy, Ali­ny Więc­kow­skiej z domu Maskie­wicz, jedy­ny wuj mój i moje­go bra­ta Ryszar­da. Uro­dzo­ny w 1912 roku, po ukoń­cze­niu w 1934 war­szaw­skie­go Tech­ni­kum Kole­jo­we­go…

Szczo­tecz­ka do zębów z masy pla­stycz­nej, kolo­ru poma­rań­czo­we­go, na któ­rej wystę­pu­je pie­częć pol­skiej fir­my przed­wo­jen­nej: „O.T. Winc­kle­ra Syn” we Lwo­wie, a na jej rącz­ce znaj­du­je się też wydra­pa­ne pol­skie nazwi­sko „Sta­szek” (na zdję­ciu). Zna­le­zio­na zosta­ła na tere­nie byłe­go taj­ne­go cmen­ta­rza ofiar NKWD z lat 1937–1941 w Kijo­wie-Bykow­ni, pod­czas…

Rodzi­na Katyń­ska w Toru­niu powsta­ła jesie­nią 1989 roku. Tra­fi­li­śmy do niej zimą 1989/1990 – obo­je z żoną, bo to jej ojciec, por. Alfred Sob­czuk, był ofia­rą Zbrod­ni Katyń­skiej. Toczy­ły się w kra­ju waż­ne prze­mia­ny, odkła­my­wa­no histo­rię, naj­bar­dziej przed­się­bior­czy bli­scy pomor­do­wa­nych w lesie katyń­skim…

Minął rok od uro­czy­sto­ści na Pol­skim Cmen­ta­rzu Wojen­nym w Kijo­wie-Bykow­ni, w któ­rej uczest­ni­czy­łam. Jestem ze Sto­wa­rzy­sze­nia Katyń w Szcze­ci­nie, a że są tam pro­chy moich dwóch stry­jów, zale­ża­ło mi, aby tam być i pochy­lić się nad ich mogi­łą oraz innych ofiar zamor­do­wa­nych przez NKWD w Kijo­wie. Moi stry­jo­wie, bra­cia Cyryl i Wik­tor…

W Katy­niu mia­łem spo­sob­ność być wcze­śniej już dwa razy. Pierw­szy raz bez­po­śred­nio po otwar­ciu Pol­skie­go Cmen­tarz Wojen­ne­go w Katy­niu, to jest w sierp­niu 2000. Wyjazd zor­ga­ni­zo­wa­ny był, jak mnie pamięć nie myli, przez war­szaw­skie biu­ro tury­stycz­ne. Oczy­wi­ście ten pierw­szy wyjazd i moż­li­wość bycia w miej­scu, gdzie zgi­nął mój Ojciec i spo­czy­wa­ją…

W roku 2015 razem z synem pod­ję­łam decy­zję, że zgło­si­my się do Toruń­skiej Rodzi­ny Katyń­skiej. Przy­ję­cie było bar­dzo ser­decz­nie. Poczu­łam się, jak w praw­dzi­wej rodzi­nie. Wszak łączy­ła nas stra­ta bli­skich. Mimo roz­licz­nych zajęć zawo­do­wych i spo­łecz­nych, sta­ram się nie opusz­czać spo­tkań. Ku moje­mu zasko­cze­niu pre­zes Toruń­skiej Rodzi­ny Katyń­skiej…

Moje­go Ojca, Pio­tra Piniń­skie­go, rot­mi­strza 15. Puł­ku Uła­nów (il. 1), nigdy nie widzia­łem. Gdy uro­dzi­łem się 19 listo­pa­da 1939 roku, był już zapew­ne w nie­wo­li sowiec­kiej. Kie­dy do domu, do Pozna­nia przy­szedł tele­gram ze Sta­ro­biel­ska, w któ­rym trosz­czą­cy się o rodzi­nę Ojciec pytał o swo­ją żonę, Lyę Piniń­ską z troj­giem dzie­ci (więc i mnie…

Od pre­zes Zarzą­du Fede­ra­cji Rodzin Katyń­skich otrzy­ma­li­śmy infor­ma­cję, że Rodzi­ny Katyń­skie zosta­ły zapro­szo­ne na jed­no­dnio­wy wyjazd do Char­ko­wa z udzia­łem wice­pre­mie­ra mini­stra kul­tu­ry i dzie­dzic­twa naro­do­we­go prof. Pio­tra Gliń­skie­go. Pierw­szeń­stwo mie­li człon­ko­wie rodzin osób, któ­re zosta­ły zamor­do­wa­ne…

W mojej rodzi­nie od zawsze dba­li­śmy o pamięć o naszych przod­kach. Mój śp. Dzia­dek Tade­usz Paprzyc­ki napi­sał nawet książ­kę Zapi­sy rodzin­ne, w któ­rej cof­nął się do XVIII wie­ku. Pew­nie dla­te­go wyjazd do Char­ko­wa był dla mnie tak waż­nym prze­ży­ciem. Dnia 10 czerw­ca roku moja bab­cia Hele­na Paprzyc­ka (cór­ka ofi­ce­ra 8. baonu sape­rów śp. Józe­fa Woj­ta­la),…

Po raz kolej­ny Rafał Pyra, nauczy­ciel Zespo­łu Szkół im. Jana Paw­ła II w Janow­cu Kościel­nym, czło­nek Rodzi­ny Katyń­skiej w Olsz­ty­nie, wyru­szył 28 czerw­ca 2018 roku w samot­ną podróż rowe­rem śla­da­mi pol­skiej histo­rii na tere­nie Bia­ło­ru­si i Litwy. W cią­gu 12 dni poko­nał 1720 kilo­me­trów. Odwie­dził bli­skie…

Minę­ło 18 lat od otwar­cia i poświę­ce­nia Cmen­ta­rza Ofiar Tota­li­ta­ry­zmu w Char­ko­wie-Pia­ti­chat­kach, a 8 od ostat­niej (2010) piel­grzym­ki człon­ków Rodzin Katyń­skich. Dość dłu­go cze­ka­li­śmy na ponow­ną (dla nie­któ­rych może i ostat­nią) moż­li­wość modli­twy przy epi­ta­fiach naszych Ojców. W kwiet­niu dosta­je­my rado­sną infor­ma­cję, że w dniu 9 czerw­ca…

Mój Dzia­dek, major Wła­dy­sław Lin­sen­man, był leka­rzem wete­ry­na­rii w Sierp­cu. Osa­dzo­ny w obo­zie dla pol­skich jeń­ców wojen­nych w Sta­ro­biel­sku został zamor­do­wa­ny w piw­ni­cach gma­chu NKWD w Char­ko­wie i pocho­wa­ny w Pia­ti­chat­kach pod Char­ko­wem. Znam Dziad­ka tyl­ko z opo­wia­dań i foto­gra­fii. Na zdję­ciach z rodzin­ne­go albu­mu Dzia­dek ze swo­im synem Jerzym,…

Boha­te­ro­wie nasi wię­zie­ni w Sta­ro­biel­sku mogli­by żyć, ale honor i miłość do Ojczy­zny nie pozwo­lił im przy­stać na hanieb­ną współ­pra­cę z najeźdź­cą. Sza­cu­nek i pamięć o naszych ofi­ce­rach będę trwać przez poko­le­nia. W 78. rocz­ni­cę doko­na­nej zbrod­ni, dzię­ki zaan­ga­żo­wa­niu rzą­du pol­skie­go i wie­lu innych osób, człon­ko­wie Rodzin Katyń­skich mogli…

Józef Pecka z żoną Ste­fa­nią, dziad­ko­wie Autor­ki­Na­le­żę do Rodzi­ny Katyń­skiej w Łodzi. Jestem wnucz­ką Józe­fa Ada­ma Pecki – puł­kow­ni­ka, awan­so­wa­ne­go pośmiert­nie do stop­nia gene­ra­ła bry­ga­dy. Jakaż wiel­ka była moja radość, gdy pew­ne­go dnia pre­zes Janusz Lan­ge zapro­po­no­wał mi wyjazd na cmen­tarz do Char­ko­wa. Bogu dzię­ki, że o mnie pomy­ślał. Zapo­wiedź…

Dnia 9 czerw­ca 2018 roku uczest­ni­czy­łam wraz z moją cór­ką Alek­san­drą w wyjeź­dzie przed­sta­wi­cie­li Rodzin Katyń­skich do Char­ko­wa na Cmen­tarz Ofiar Tota­li­ta­ry­zmu. Jestem wnucz­ką Józe­fa Komin­ka, przed­wo­jen­ne­go ofi­ce­ra rezer­wy Woj­ska Pol­skie­go, nauczy­cie­la, któ­ry był więź­niem obo­zu w Sta­ro­biel­sku i zgi­nął w Char­ko­wie wio­sną 1940. Wcze­śniej nie mia­łam…

Frag­ment list Edmun­da Nowa­kow­skie­go do żony­Przed­sta­wiam moje reflek­sje, odczu­cia z poby­tu w dniu 9 czerw­ca 2018 roku na cmen­ta­rzu wojen­nym w Char­ko­wie. Nazy­wam się Tade­usz Nowa­kow­ski, uro­dzo­ny 28 paź­dzier­ni­ka 1938 roku jako syn Edmun­da Jana Nowa­kow­skie­go, porucz­ni­ka rezer­wy, któ­ry w 1939 roku dostał się na fron­cie wschod­nim do nie­wo­li sowiec­kiej…

Po tej wizy­cie media infor­mo­wa­ły, że Pol­ski Cmen­tarz Wojen­ny w Bykow­ni pod Kijo­wem jest jedy­nym, na któ­ry swo­bod­nie mogą przy­by­wać rodzi­ny sowiec­kich ofiar. W 85. rocz­ni­cę Zbrod­ni Katyń­skiej, w wigi­lię Dnia Pamię­ci Ofiar Zbrod­ni Katyń­skiej (usta­no­wio­ny został przez Sejm RP w 2007 roku na dzień 13 kwiet­nia) pol­ska spo­łecz­ność, dyplo­ma­ci…