Protest w sprawie zniszczenia polskich symboli narodowych na Cmentarzu Ofiar Zbrodni Katyńskiej w Miednoje (21 maja 2025)

War­sza­wa, 21 maja 2025

Urząd do Spraw Kom­ba­tan­tów i Osób Repre­sjo­no­wa­nych Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej oraz Fede­ra­cja Rodzin Katyń­skich sta­now­czo pro­te­stu­ją prze­ciw­ko usu­nię­ciu pol­skich sym­bo­li naro­do­wych z Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Mied­no­je, na któ­rym spo­czy­wa­ją ofia­ry Zbrod­ni Katyń­skiej.

W tych dniach dotar­ła do nas wia­do­mość, że na pod­sta­wie posta­no­wie­nia Pro­ku­ra­tu­ry w okrę­gu Twer­skim w Rosji z dnia 16 maja 2025 zosta­ły z tere­nu Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Mied­no­je usu­nię­te wize­run­ki pol­skich odzna­czeń: Orde­ru Vir­tu­ti Mili­ta­ri oraz Krzy­ża Kam­pa­nii Wrze­śnio­wej 1939 roku. Posta­no­wie­nie to mia­ło zostać wyko­na­ne dnia 19 maja 2025.

W tre­ści posta­no­wie­nia Pro­ku­ra­tu­ry Twer­skiej zosta­ły przy­wo­ła­ne prze­pi­sy pra­wa „O obiek­tach dzie­dzic­twa naro­do­we­go (pomni­kach histo­rii i kul­tu­ry)” oraz „O upa­mięt­nie­niu zwy­cię­stwa naro­du sowiec­kie­go w Wiel­kiej Woj­nie Ojczyź­nia­nej lat 1941–1945”.

Upa­mięt­nie­nia, sta­no­wią­ce inte­gral­ną część Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Mied­no­je, mia­ły rze­ko­mo naru­szyć wymie­nio­ne prze­pi­sy, co sta­ło się pod­sta­wą do wyda­nia posta­no­wie­nia.

Zarów­no treść posta­no­wie­nia Pro­ku­ra­tu­ry Twer­skiej, jak i sam akt znisz­cze­nia pol­skich krzy­ży są usi­ło­wa­niem zaprze­cze­nia odpo­wie­dzial­no­ści za spraw­stwo Zbrod­ni Katyń­skiej. Jed­no­znacz­ną odpo­wie­dzial­ność za nią pono­si naj­wyż­sze kie­row­nic­two ówcze­sne­go Związ­ku Socja­li­stycz­nych Repu­blik Radziec­kich. Usu­nię­cie odzna­czeń dopro­wa­dzi­ło do naru­sze­nia świę­to­ści miej­sca wiecz­ne­go spo­czyn­ku i bez­pre­ce­den­so­we­go naru­sze­nia god­no­ści Ofiar Zbrod­ni Katyń­skiej, pocho­wa­nych na Pol­skim Cmen­ta­rzu Wojen­nym w Mied­no­je, i przy­spo­rzy­ło cier­pie­nia ich bli­skim.

Wzy­wa­my wła­dze Fede­ra­cji Rosyj­skiej do natych­mia­sto­we­go przy­wró­ce­nia sym­bo­li Orde­ru Vir­tu­ti Mili­ta­ri oraz Krzy­ża Kam­pa­nii Wrze­śnio­wej 1939 roku na Pol­skim Cmen­ta­rzu Wojen­nym w Mied­no­je.

Rosja już daw­no uzna­ła odpo­wie­dzial­ność za Zbrod­nię Katyń­ską. Przy­po­mi­na­my bez­spor­ne fak­ty:

• 13 kwiet­nia 1990 roku agen­cja TASS w komu­ni­ka­cie ofi­cjal­nym, zatwier­dzo­nym przez uchwa­łę Biu­ra Poli­tycz­ne­go KC KPZR, stwier­dzi­ła: „Stro­na radziec­ka, wyra­ża­jąc ubo­le­wa­nie w związ­ku z tra­ge­dią katyń­ską, oświad­cza, że jest ona jed­ną
   z cięż­kich zbrod­ni sta­li­ni­zmu”.
• Na pod­sta­wie doku­men­tów, prze­ka­za­nych przez pre­zy­den­ta Związ­ku Radziec­kie­go Micha­iła Gor­ba­czo­wa pre­zy­den­to­wi RP Woj­cie­cho­wi Jaru­zel­skie­mu (1990) oraz przez pre­zy­den­ta Fede­ra­cji Rosyj­skiej Bori­sa Jel­cy­na pre­zy­den­to­wi RP Lecho­wi Wałę­sie (1992) usta­lo­no, że 5 mar­ca 1940 roku na pod­sta­wie taj­nej uchwa­ły Biu­ra Poli­tycz­ne­go KC WKP(b) roz­strze­la­no co naj­mniej 21768 pol­skich jeń­ców wojen­nych. Była to Zbrod­nia Katyń­ska, nazwa­na od jed­ne­go z miejsc mor­du.
• Wśród Ofiar tej sta­li­now­skiej zbrod­ni zna­la­zło się 6314 jeń­ców wojen­nych, od jesie­ni 1939 prze­trzy­my­wa­nych w obo­zie spe­cjal­nym NKWD w Ostasz­ko­wie, mię­dzy  4 kwiet­nia a 16 maja 1940 roku wywie­zio­nych do Kali­ni­na (obec­nie Twer), i zamor­do­wa­nych w tam­tej­szej sie­dzi­bie Obwo­do­we­go Zarzą­du NKWD. Cia­ła pogrze­ba­no we wspól­nych mogi­łach w lesie obok wsi Mied­no­je w obwo­dzie twer­skim.
• 22 lute­go 1994 pod­pi­sa­no umo­wę mię­dzy Rzą­dem Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej a Rzą­dem Fede­ra­cji Rosyj­skiej o gro­bach i miej­scach pamię­ci ofiar wojen i repre­sji (Dz.U. 1994, nr 112, poz. 543), na pod­sta­wie któ­rej roz­po­czę­to pra­ce przy budo­wie Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Mied­no­je. Decy­zje i for­mal­ne pozwo­le­nie na budo­wę po odpo­wied­nich uzgod­nie­niach obu stron wyda­no 1 czerw­ca 1999.
• Nekro­po­lia zosta­ła otwar­ta 2 wrze­śnia 2000.
• 26 listo­pa­da 2010 roku rosyj­ska Duma Pań­stwo­wa pod­ję­ła uchwa­łę potę­pia­ją­cą Zbrod­nię Katyń­ską.

Kształt Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Mied­no­je nie był dotąd nigdy kwe­stio­no­wa­ny. Inte­gral­ną czę­ścią nekro­po­lii są przed­sta­wie­nia Orde­ru Vir­tu­ti Mili­ta­ri oraz Krzy­ża Kam­pa­nii Wrze­śnio­wej 1939 roku. W umo­wie z 22 lute­go 1994 mię­dzy Rzą­dem Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej a Rzą­dem Fede­ra­cji Rosyj­skiej o gro­bach i miej­scach pamię­ci ofiar wojen i repre­sji, w arty­ku­le 3 punkt 4 czy­ta­my: „Stro­ny zobo­wią­zu­ją się do natych­mia­sto­we­go wza­jem­ne­go infor­mo­wa­nia się o wszyst­kich przy­pad­kach wan­da­li­zmu wobec miejsc pamię­ci i spo­czyn­ku oraz podej­mo­wa­nia nie­zwłocz­nych dzia­łań w celu przy­wró­ce­nia tym miej­scom nale­ży­te­go porząd­ku, uka­ra­nia spraw­ców zgod­nie z usta­wo­daw­stwem swo­je­go pań­stwa i zapo­bie­ga­nia podob­nym aktom w przy­szło­ści”.

Lech Parell, Szef Urzę­du do Spraw Kom­ba­tan­tów i Osób Repre­sjo­no­wa­nych

Iza­bel­la Sariusz-Skąp­ska, Pre­zes Fede­ra­cji Rodzin Katyń­skich

Cytat na pod­sta­wie: „Rodo­wód Rodzin Katyń­skich. Biu­le­tyn Fede­ra­cji Rodzin Katyń­skich” 2025, numer tema­tycz­ny: 85. rocz­ni­ca Zbrod­ni Katyń­skiej