Ryszard Stanisław Kuraż, Pamięć i ból – Księga Cmentarna – Katyń (3 kwietnia 2000)

W 60. rocz­ni­cę Zbrod­ni Katyń­skiej 3 kwiet­nia br. na Zam­ku Kró­lew­skim w War­sza­wie odby­ła się uro­czy­sta pro­mo­cja Księ­gi Cmen­tar­nej Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Katy­niu. Orga­ni­za­to­ra­mi uro­czy­sto­ści była Rada Ochro­ny Pamię­ci Walk i Męczeń­stwa, Nie­za­leż­ny Komi­tet Histo­rycz­ny Bada­nia Zbrod­ni Katyń­skiej, Ofi­cy­na Wydaw­ni­cza „Rytm” i Zamek Kró­lew­ski w War­sza­wie pod hono­ro­wym patro­na­tem Pre­ze­sa Rady Mini­strów Pro­fe­so­ra Jerze­go Buz­ka.

Pomysł wyda­nia księ­gi cmen­tar­nej zro­dził się w Woj­sko­wym Insty­tu­cie Histo­rycz­nym na prze­ło­mie lat 1988/89. Na łamach swo­je­go wydaw­nic­twa „Woj­sko­we­go Prze­glą­du Histo­rycz­ne­go”, któ­re­go naczel­nym redak­to­rem był płk. dr Marek Tar­czyń­ski, histo­ry­cy woj­sko­wi publi­ko­wa­li „Epi­ta­fia katyń­skie”. 11 lat trwa­ła mozol­na pra­ca zwią­za­na z wyda­niem pierw­sze­go tomu – Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Katy­niu. Kolej­ne tomy będą poświę­co­ne cmen­ta­rzom w Char­ko­wie i Mied­no­je.

Zespół histo­ry­ków z „Woj­sko­we­go Prze­glą­du Histo­rycz­ne­go” mógł pora­dzić sobie z tym nie­zwy­kle trud­nym i odpo­wie­dzial­nym zada­niem tyl­ko dzię­ki sta­łej pomo­cy ze stro­ny Rady Ochro­ny Pamię­ci Walk i Męczeń­stwa, Nie­za­leż­ne­go Komi­te­tu Histo­rycz­ne­go Bada­nia Zbrod­ni Katyń­skiej i Rodzin Katyń­skich z kra­ju i zagra­ni­cy.

Sala Balo­wa Zam­ku Kró­lew­skie­go z tru­dem pomie­ści­ła wszyst­kich uczest­ni­ków uro­czy­sto­ści. Rolę gospo­da­rza peł­nił sekre­tarz gene­ral­ny ROPWiM Andrzej Prze­woź­nik: powi­tał Pre­mie­ra Rzą­du RP, Pry­ma­sa Pol­ski, mini­strów Obro­ny Naro­do­wej, Spraw Wewnętrz­nych i Admi­ni­stra­cji, amba­sa­do­rów Fede­ra­cji Rosyj­skiej i Ukra­iny oraz szcze­gól­nie gorą­co przed­sta­wi­cie­li Rodzin Katyń­skich. Jest nam – Gdyń­skiej Rodzi­nie Katyń­skiej szcze­gól­nie miło, że w uro­czy­sto­ści wzię­ła udział dele­ga­cja Mary­nar­ki Wojen­nej RP, tą dro­gą skła­da­my podzię­ko­wa­nie Panu Admi­ra­ło­wi Ryszar­do­wi Łuka­si­ko­wi.

Księ­gę Cmen­tar­ną – Katyń przed­sta­wi­li min. Andrzej Prze­woź­nik i dr Marek Tar­czyń­ski. Kró­ciut­kie bio­gra­my ze zdję­cia­mi zamor­do­wa­nych w Katy­niu (brak wie­lu foto­gra­fii) poprze­dzo­ne są sło­wem wstęp­nym ostat­nie­go Pre­zy­den­ta RP na uchodź­stwie Ryszar­da Kaczo­row­skie­go. Następ­nie gene­zę zbrod­ni katyń­skiej przed­sta­wił prof. dr Janusz K. Zawod­ny. Mini­ster Andrzej Prze­woź­nik omó­wił spra­wy zwią­za­ne z budo­wą cmen­ta­rza w Katy­niu, a dr Marek Tar­czyń­ski – głów­ny twór­ca Księ­gi przed­sta­wił histo­rię jej powsta­nia. Księ­gę wyda­ła Ofi­cy­na Wydaw­ni­cza „Rytm”.

W uro­czy­sto­ści wzię­li udział arty­ści Repre­zen­ta­cyj­ne­go Zespo­łu Arty­stycz­ne­go Woj­ska Pol­skie­go.

Ta pod­nio­sła uro­czy­stość roz­po­czy­na­ją­ca cen­tral­ne obcho­dy 60. rocz­ni­cy Zbrod­ni Katyń­skiej z udzia­łem naj­wyż­szych władz pań­stwo­wych i kościel­nych była wyra­zem głę­bo­kie­go bólu i pamię­ci.

kmdr Ryszard Sta­ni­sław Kuraż, Rodzi­na Katyń­ska w Gdy­ni

Pier­wo­druk: „Rodo­wód” 2000, nr 4