Janina Szestakowska, Polska o Was pamięta

Dru­gie­go wrze­śnia 2002 roku, w dru­gą rocz­ni­cę otwar­cia i poświę­ce­nia Pol­skie­go Cmen­ta­rza Wojen­ne­go w Mied­no­je odby­ła się pod­nio­sła i wzru­sza­ją­ca uro­czy­stość. Odda­no hołd i pochy­lo­no gło­wy nad wspól­nym gro­bem ponad 6 tysię­cy poli­cjan­tów, żoł­nie­rzy Kor­pu­su Ochro­ny Pogra­ni­cza i Żan­dar­me­rii Woj­sko­wej, funk­cjo­na­riu­szy Stra­ży Gra­nicz­nej i Służ­by Wię­zien­nej oraz pra­cow­ni­ków róż­nych służb pań­stwo­wych Rze­czy­po­spo­li­tej, zamor­do­wa­nych przez NKWD w kwiet­niu 1940 roku.

W obrzę­dach wzię­li udział: przed­sta­wi­cie­le władz państwo­wych i kościel­nych oraz rodzi­ny pomor­do­wa­nych, w tym: mini­ster SWiA Krzysz­tof Janik, przed­sta­wi­cie­le Kan­ce­la­rii Pre­zy­den­ta i Pre­mie­ra, Komen­dant Głów­ny Poli­cji i gen. bryg. insp. Anto­ni Kowal­czyk, szef Stra­ży Gra­nicz­nej gen. bryg. Józef Kli­mo­wicz, szef Służ­by Wię­zien­nej gen. Jan Pyr­cak, zastęp­ca Komen­dan­ta Żan­dar­me­rii Woj­sko­wej płk Krzysz­tof Busz, Sekre­tarz Gene­ral­ny Rady Ochro­ny Pamię­ci Walk i Męczeń­stwa Andrzej Prze­woź­nik, prze­wod­ni­czą­cy NSZZ Poli­cjan­tów Andrzej Duda, przed­sta­wi­cie­le sto­wa­rzy­sze­nia „Rodzi­na Poli­cyj­na” oraz Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go, Rodzi­na Katyń­ska z Pre­ze­sem Zarzą­du Fede­ra­cji Włodzi­mierzem Dusie­wi­czem.

W uro­czy­sto­ściach brał udział guber­na­tor obwo­du twer­skie­go Wła­di­mir Igna­to­wicz Pła­to­now.

Obrzę­dy roz­po­czę­ły się zło­że­niem hoł­du rosyj­skim ofia­rom komu­ni­zmu na cmen­ta­rzu rosyj­skim, gdzie zosta­ło odpra­wio­ne nabo­żeń­stwo pra­wo­sław­ne i zło­żo­no wień­ce od dele­ga­cji Pol­ski i Rosji.

Następ­nie roz­po­czę­ła się uro­czy­stość na pol­skim cmen­ta­rzu. Po ode­gra­niu hym­nów Pol­ski i Fede­ra­cji Rosyj­skiej i po odśpie­wa­niu pie­śni Pod Twą obro­nę ksiądz biskup Marian Duś odpra­wił mszę świę­tą.

Wzru­sze­ni, w sku­pie­niu prze­ży­wa­li­śmy Naj­święt­szą Ofia­rę, zano­sząc do Pana Boga nasze proś­by i modli­twy.

Z uwa­gą słu­cha­li­śmy litur­gii sło­wa. Ksiądz biskup Marian Duś w homi­lii m.in. powie­dział: „Przy­wo­zi­my tu tro­chę Pol­ski. Przy­je­cha­li­śmy posłu­chać mowy gro­bów. Ci, co tu spo­czy­wa­ją, mają nam coś do powie­dze­nia. Tabli­ce cmen­tar­ne mówią o praw­dzie i pra­wo­ści. Prze­ma­wia­ją ciszą – Bóg, Honor i Ojczy­zna”.

W cza­sie mszy świę­tej prze­ka­zu­je­my sobie znak poko­ju, któ­ry na tym cmen­ta­rzu jest tak bar­dzo potrzeb­ny. Guber­na­tor Twe­ru Wła­di­mir Pła­to­now poda­wał rękę i uści­snął dło­nie przed­sta­wi­cie­lom władz pol­skich.

Słu­cha­my uważ­nie prze­mó­wień oko­licz­no­ścio­wych. Mini­ster SWiA Krzysz­tof Janik m.in. powie­dział: „Nie­wie­le jest kra­jów, któ­re są tak doświad­czo­ne jak naród pol­ski, ale tej heka­tom­by, jaka tu mia­ła miej­sce 62 lata temu, nie spo­sób zro­zu­mieć. Pamięć o pomor­do­wa­nych jest wiecz­nie żywa i sta­ła się spra­wą mię­dzy­na­ro­do­wą. Chy­li­my czo­ła nad bestial­sko pomor­do­wa­ny­mi. Skła­da­my hołd boha­te­rom. Cześć ich pamię­ci!”

Guber­na­tor obwo­du twer­skie­go Wła­di­mir Pła­to­now powie­dział: „My pamię­ta­my o zamor­do­wa­nych, skła­nia­my gło­wy nad gro­ba­mi pole­głych. Prze­szłość nie powin­na dzie­lić, a powin­na łączyć. Zro­bi­my wszyst­ko, by powsta­ła nowa więź mię­dzy naszy­mi naro­da­mi. Ten cmen­tarz to sym­bol pojed­na­nia rosyj­skie­go i pol­skie­go naro­du”.

Pre­zes Rodzi­ny Poli­cyj­nej z Kato­wic Witold Banaś, zwra­ca­jąc się do pomor­do­wa­nych, powie­dział: „Przy­wieź­li­śmy Wam zapach pol­skiej zie­mi i śpiew pta­ków. Cmen­tarz w Mied­no­je to otwar­ta księ­ga II Rze­czy­po­spo­li­tej, wsłu­chaj­my się w tę księ­gę histo­rii. Sta­raj­my się ją uważ­nie słu­chać i zro­zu­mieć. Liczy­my na naszą mądrą mło­dzież i har­ce­rzy”.

Wzru­sza­ją­cy wiersz-roz­kaz (autor­ka Elż­bie­ta Sła­wiń­ska-Step­ska) odczy­tał pra­wnuk Win­cen­te­go Bana­sia, jed­ne­go z poli­cjan­tów spo­czy­wa­ją­cych w Mied­no­je:

Stań­cie do ape­lu! Pobud­ka
Czas wsta­wać!
Koniec tego spa­nia!
Pol­ska zmar­twych­wsta­ła!
Ma waż­ne zada­nia!
Cze­mu tu, w Mied­no­je
W tych dołach leży­cie?!
I na cudzej zie­mi
O Ojczyź­nie śni­cie?
W Pol­sce Was cze­ka­ją:
Żony, dzie­ci i rodzi­ce.

Po wystą­pie­niach oko­licz­no­ścio­wych był Apel Pole­głych, zapa­lo­no Znicz Pamię­ci przy dźwię­kach cmen­tar­ne­go dzwo­nu.

Na zakoń­cze­nie uro­czy­sto­ści odśpie­wa­no Boże, coś Pol­skę…, przed­sta­wi­cie­le ofi­cjal­nych dele­ga­cji oraz krew­ni pomor­do­wa­nych zło­ży­li wień­ce i wią­zan­ki kwia­tów.

Mini­ster SWiA Krzysz­tof Janik przed odlo­tem do War­sza­wy zło­żył wie­niec pod tabli­cą pamiąt­ko­wą wmu­ro­wa­ną w daw­nej sie­dzi­bie NKWD w Kali­ni­nie (obec­nie Insty­tut Medycz­ny w Twe­rze).

Na koniec pra­gnę gorą­co i ser­decz­nie podzię­ko­wać wszyst­kim orga­ni­za­to­rom tej donio­słej uro­czy­sto­ści – wła­dzom pań­stwo­wym, a w szcze­gól­no­ści poli­cji, któ­ra wyko­na­ła ogrom odpo­wie­dzial­nej i trud­nej pra­cy, aby god­nie uczcić i zło­żyć hołd pomor­do­wa­nym Pola­kom spo­czy­wa­ją­cym na cmen­ta­rzu w Mied­no­je.

Jani­na Szes­ta­kow­ska, Rodzi­na Katyń­ska w War­sza­wie
Pier­wo­druk: „Rodo­wód” 2002, nr 10