Urszula Gawor, Opolski Krzyż Katyński na Cmentarzu w Bykowni

Opol­ski Krzyż Katyń­ski na Cmen­ta­rzu w Bykow­ni

Pod­czas piel­grzym­ki do Katy­nia, Twe­ru, Mied­no­je i Ostasz­ko­wa w czerw­cu 1992 roku Opol­ska Rodzi­na Katyń­ska przy­wio­zła ze sobą 8‑metrowy, modrze­wio­wy Krzyż Pamię­ci, wyko­na­ny w Opo­lu. Krzyż ten został posa­do­wio­ny w rosyj­skiej wsi Swie­tli­ca, tuż nad brze­giem jezio­ra Seli­ger, przy gro­bli wio­dą­cej do wyspy Stołb­nyj, na któ­rej mie­ścił się Ostasz­kow­ski Obóz. Pod krzy­żem tym odpra­wio­no mszę świę­tą w inten­cji zamor­do­wa­nych na Wscho­dzie. Po 8 latach krzyż ten został znisz­czo­ny przez „nie­zna­nych spraw­ców”.

Na proś­bę śp. pra­ła­ta Zdzi­sła­wa Pesz­kow­skie­go oraz dzię­ki ini­cja­ty­wie śp. dr inż. Tade­usza Pod­ków­ki Rodzi­na Katyń­ska w Opo­lu pod­ję­ła sta­ra­nia o wyko­na­nie nowe­go, meta­lo­we­go krzy­ża. W dniu 5 mar­ca 2004 roku krzyż ten został w cza­sie uro­czy­stej mszy świę­tej poświę­co­ny w Kate­drze Opol­skiej, z zamia­rem prze­wie­zie­nia go do Twe­ru. Nie uda­ło się, nie­ste­ty, mimo wie­lu wysił­ków, w tym rów­nież dzia­łań dyplo­ma­tycz­nych, prze­wieźć krzy­ża do Twe­ru. Od tego cza­su krzyż zde­po­no­wa­ny został w warsz­ta­cie zakła­do­wym przy Elek­trow­ni Opo­le, gdzie co kil­ka lat prze­cho­dził kon­ser­wa­cję.

Rodzi­na Katyń­ska w Opo­lu nie usta­wa­ła jed­nak w sta­ra­niach o prze­wie­zie­nie krzy­ża do Rosji. Wysy­ła­no pisma do amba­sa­dy rosyj­skiej, do pro­bosz­cza kościo­ła rzym­sko-kato­lic­kie­go w Twe­rze, podej­mo­wa­no roz­mo­wy z róż­ny­mi urzę­da­mi. Ponie­waż jed­nak mia­sto Twer uzna­ne zosta­ło ofi­cjal­nie zabyt­kiem, posa­do­wie­nie tam krzy­ża wią­za­ło się z koniecz­no­ścią uzy­ska­nia licz­nych pozwo­leń władz miej­skich w Twe­rze i kościel­nych w Moskwie. Pro­boszcz kościo­ła w Twe­rze ks. Marek Taci­kow­ski pró­bo­wał uzy­skać pozwo­le­nie na posa­do­wie­nie krzy­ża na tere­nie przy­ko­ściel­nym. Nic to jed­nak nie dało i osta­tecz­nie krzyż pozo­sta­wał w depo­zy­cie w Opo­lu.

W 2010 roku powsta­ła dla idei posa­do­wie­nia krzy­ża iskier­ka nadziei w związ­ku z budo­wą Cmen­ta­rza Katyń­skie­go w Bykow­ni. Rodzi­na Katyń­ska w Opo­lu pod­ję­ła ponow­nie inten­syw­ne dzia­ła­nia. Prze­pro­wa­dzo­no roz­mo­wy w Radzie Ochro­ny Pamię­ci Walk i Męczeń­stwa w War­sza­wie. W maju 2011 roku wysła­no ofi­cjal­ne pismo do ROPWiM z załą­czo­nym sche­ma­tem i zdję­cia­mi krzy­ża. W odpo­wie­dzi uzy­ska­li­śmy infor­ma­cję, że wkom­po­no­wa­nie krzy­ża do powsta­ją­ce­go cmen­ta­rza nie jest wyklu­czo­ne. W paź­dzier­ni­ku 2011, po roz­mo­wie z Panem Macie­jem Dan­ce­wi­czem z ROPWiM, upew­ni­li­śmy się, że nadzie­ja na posa­do­wie­nie krzy­ża w Bykow­ni jest real­na. Posta­no­wi­li­śmy krzyż pod­dać kon­ser­wa­cji i sko­ry­go­wać część napi­su z języ­ka rosyj­skie­go na ukra­iń­ski. Na kosz­ty wyko­na­nia tych prac uzy­ska­li­śmy daro­wi­znę z Elek­trow­ni Opo­le. Krzyż nabrał bla­sku. Roz­mo­wy z Pro­fe­so­rem Andrze­jem Kuner­tem, Sekre­ta­rzem ROPWiM, trwa­ły cały czas. Na proś­bę Rodzi­ny Katyń­skiej w Opo­lu do sta­rań o posa­do­wie­nie krzy­ża w Bykow­ni włą­czy­ła się Pani Iza­bel­la Sariusz-Skąp­ska, pre­zes Fede­ra­cji Rodzin Katyń­skich.

W sierp­niu 2012 roku uzy­ska­li­śmy zgo­dę ROPWiM na dostar­cze­nie krzy­ża do zakła­du kamie­niar­skie­go w Dale­szy­cach, skąd razem z mate­ria­ła­mi kamie­niar­ski­mi Pan Krzysz­tof Fur­ma­nek prze­wiózł krzyż do Bykow­ni i następ­nie wyko­nał mon­taż i posa­do­wie­nie. Tak więc wszyst­kie sta­ra­nia Rodzi­ny Katyń­skiej w Opo­lu, a przede wszyst­kim łań­cuch wspa­nia­łych ludzi dobrej woli docze­ka­ły się wspa­nia­łe­go zwień­cze­nia, któ­rym jest posa­do­wie­nia Opol­skie­go Krzy­ża Katyń­skie­go na cmen­ta­rzu w Bykow­ni.

W imie­niu Sto­wa­rzy­sze­nia Rodzi­na Katyń­ska w Opo­lu chcia­ła­bym tą dro­gą ser­decz­nie podzię­ko­wać wszyst­kim tym, któ­rzy pomo­gli nam w reali­za­cji tego przed­się­wzię­cia. Szcze­gól­nie gorą­co dzię­ku­ję:

Panu Pro­fe­so­ro­wi Andrze­jo­wi Kuner­to­wi i całe­mu Jego zespo­ło­wi,

Panu Macie­jo­wi Dan­ce­wi­czo­wi i Jego zespo­ło­wi,

Pani Iza­bel­li Sariusz-Skąp­skiej,

Panu Krzysz­to­fo­wi Fur­man­ko­wi z Dale­szyc

Urszu­la Gawor, pre­zes Rodzi­ny Katyń­skiej w Opo­lu

Pier­wo­druk: „Rodo­wód Rodzin Katyń­skich. Biu­le­tyn Fede­ra­cji Rodzin Katyń­skich” 2011–2012, numer tema­tycz­ny: Bykow­nia 2012